Przeciwlotnicze zestawy rakietowe
WRiA OPK (WLOP, SP)

(Historia PZR, teoria techniki rakietowej i taktyka)

Dane taktyczno-techniczne PZR Wojsk Rakietowych OPK (WLOP i SP) Sił Zbrojnych RP.

PZR S-125M Newa przeznaczony jest do niszczenia celów powietrznych lecących na średnich, małych i skrajnie małych wysokościach, a w wyjątkowych przypadkach do rażenia celów naziemnych i nawodnych.

Może działać w systemie obrony powietrznej przy sprzężeniu z zautomatyzowanym SD typu WEKTOR 2 WE lub autonomicznie.[ Zobacz więcej ]

Na mocy Postanowienia KC KPZR i RM ZSRR nr 1234–528 z dnia 30 grudnia 1960r., przystąpiono w ZSRR do prac nad rakietą przeciwlotniczą z jądrową głowicą bojową dla PZR S–75M Wołchow. Była to rakieta W–760 (15D) przeznaczona do niszczenia powietrznych celów grupowych.

Rakieta posiadała zdublowane systemy radiokierowania i autopilota. Nie posiadała radiozapalnika, ładunek jądrowy (15 kT) inicjowany był za pomocą komendy radiowej wysyłanej z SNR. Waga rakiety 2450 kG, długość 11,8 m.

Rakieta została przyjęta na uzbrojenie 15 maja 1964 roku. [ Zobacz więcej ]

Postanowieniem Komitetu Centralnego KPZR i Rady Mimistrów ZSSR Nr 188–88 z dnia 13 lutego 1958r. “O stworzeniu doświadczalnego modelu przeciwlotniczego zestawu rakietowego “Krug””, były określone podstawowe charakterystyki PZR, główni wykonawcy i terminy przewidywanych prac, w tym termin rozpoczęcie wspólnych (państwowych) prób na III kwartał 1961 roku.

Przeciwlotniczy zestaw rakietowy przeznaczony był do przechwytywania celów, lecących z prędkościami do 600 m/s na wysokościach od 3000 m do 25000 m, na odległości do 45 km. Prawdopodobieństwo zniszczenia celu, typu frontowego bombowca Ił–28, na wysokościach do 20 km jedną rakietą powinno wynosić 0,8. Przy tym, przewidywano możliwość manewru celu z przeciążeniem do 4 g. Cel z efektywną powierzchnią odbicia, odpowiadającą MiG–15, powinien zostać wykryty na odległości 115 km z zabezpieczeniem czasu rozwinięcia z marszu i czasu zwijania – nie większym niż 5 min. [ Zobacz więcej ]

Początek prac nad przeciwlotniczym zestawem rakietowym dalekiego zasięgu S–200 zaczyna się 4 czerwca 1957 roku.

Pierwszy doświadczalny start rakiety odbył się 27 lipca 1960 roku. Produkcję zestawu podjęły zakłady produkcyjnych ZSRR CzKW „Ałmaz” i MKW „Faken”. Głównym konstruktorem rakiety był P. Gruszin. W 1965 roku, zakłady produkcyjne w Leningradzie rozpoczęły seryjną produkcję rakiet. Zestaw 22 lutego 1967 roku został wprowadzony na uzbrojenie wojsk obrony powietrznej ZSRR pod nazwą S–200A kryptonim „Angara”.

W wyniku modernizacji zestawu, 8 września 1969 roku wojska obrony powietrznej ZSRR przyjęły na uzbrojenie S–200W kryptonim „Wega”, a w 1974 roku rozpoczęto pracę nad zestawem S–200D kryptonim „Dubna”. Do końca lat siedemdziesiątych wprowadzono na uzbrojenie wojsk obrony powietrznej ZSRR blisko 2000 wyrzutni.

W 1980 roku, zaczęto produkować zestaw S–200 przeznaczony na eksport do krajów zrzeszonych w Układzie Warszawskim. Nazwano go S–200WE "Wega–E". Od 1982 roku zestaw S–200 eksportowano do krajów nie będących członkami Układu Warszawskiego. Nazwano go S–200E "Wega–E".  [ Zobacz więcej ]
 

Mimo ciągłego rozwoju techniki bojowej i prowadzenia intensywnych prac badawczo–rozwojowych nad kolejnymi, coraz bardziej zaawansowanymi zestawami rakietowymi, zdawano sobie sprawę z faktu, że nawet najskuteczniejsze systemy obrony powietrznej mogą okazać się bezsilne wobec zmasowanych ataków prowadzonych przez ugrupowania samolotów przeciwnika na obiekty strategiczne. W ZSRR problem ten zdecydowano się rozwiązać, opracowując rakiety przeciwlotnicze z głowicami jądrowymi zdolnymi do niszczenia grupowych celów powietrznych...
 

Autor artykułu, ppor. Witold Bużantowicz, jest absolwentem Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie (2008) oraz Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie (2009). Po ukończeniu WSO SP rozpoczął służbę w 78 pułku rakietowym OP na stanowisku dowódcy plutonu przechowywania i elaboracji rakiet. Obecnie ppor. Bużantowicz pracuje w Wydziale Mechatroniki i Lotnictwa WAT na stanowisku młodszego inżyniera. [ Zobacz więcej ]

Przeciwlotnicze Zestawy Artyleryjsko-Rakietowe.

Pierwowzorem zestawu (w mechanicznej części artyleryjskiej) jest ZU-23-2, jego produkcję rozpoczęto w 1960 roku w byłym ZSRR.

W 1972 roku produkcję licencyjną ZU-23-2 rozpoczęły Zakłady Mechaniczne “Tarnów” S.A. i to one, po wielu modernizacjach zestawu, są producentem obecnej wersji ZUR 23-2 KG. [ Zobacz więcej ]

ZSU 23-4 MP “Biała” jest efektem modernizacji samobieżnych poczwórnie sprzężonych armat przeciwlotniczych ZSU 23-4 “Szyłka”.

Modernizacje wykonuje tarnowski Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Sprzętu Mechanicznego Sp. z o.o.

Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z grudniu 2005 roku, ZSU 23-4 MP “Biała” została przyjęta na uzbrojenie wojska. [ Zobacz więcej ]

Historia PZR, teoria techniki rakietowej, taktyka itp.

9 sierpnia 1950 roku zostało podpisane Postanowieniem Rady Ministrów ZSRR Nr 3389–1426 nakazujące budowę pierwszego w ZSRR przeciwlotniczego systemu rakietowego. Zadanie główne systemu – obrona stolicy państwa – Moskwy. Systemowi nadano kryptonim “Berkut”, po polsku “Orzeł”. Nieoficjalnie mówiono, że nazwa projektu powstała od pierwszych liter nazwisk głównych konstruktorów S. Ł. Berii i P. N. Kutepowa “Ber–Kut”.
          Po śmierci Stalina i aresztowaniu Berii, głównym kontruktorem został Aleksander Raspletin, nazwę projektu zmieniono na “System S–25”. [ Zobacz więcej ]

Od opublikowania na łamach WRiA.PL artykułu “System obrony przeciwlotniczej Moskwy - PZR S-25 (SA-1 Guild)” minęły dwa lata. W 2009 roku trudno było uzyskać materiały ilustrujące wygląd elementów systemu S-25. Stąd w artykule wiele rekonstrukcji w postaci rysunków 3D powstałych w wyniku szczątkowych informacji, mało czytelnych zdjęć i ustnych relacji byłych żołnierzy.

Wzrost zainteresowań historią S-25 zaowocował badaniami odtajnionych dokumentów w archiwach Rosji i poszukiwaniami elementów S-25 w muzeach wojskowych. Oto album zdjęć pokazujący rzeczywisty wygląd wybranych elementów systemu S-25: [ Zobacz więcej ]

W latach 1958–1959, przemysł wyprodukował, prawdopodobnie, trzy wyrzutnie B–170. Zostały przetransportowane na poligon Sary–Szagan, gdzie 30 grudnia 1958 r. dokonano pierwszego startu rakiety systemu “Dal”. W kolejnym roku wykonano jeszcze 12 startów. Prowadzono autonomiczne starty rakiet.
         W owym czasie piętrzyły się problemy z wydolnością przemysłu i jego organizacją prac. W zakładach produkujących rakiety leżały ich stosy lecz nie było do nich aparatury radiokierowania i autopilotów. Nie było ani jednej gotowej GSN “Zenit”. [ Zobacz więcej ]
 

Wobec wyczerpania dalszej możliwości modernizacji PZR S–75 z jednokanałowym systemem celowania, naprowadzania rakiet w systemie komend radiowych i dwustopniowymi rakietami na paliwo ciekłe, powstała konieczność zaprojektowania całkowicie nowego przeciwlotniczego zestawu rakietowego średniego zasięgu.

Postanowienie Komitetu Centralnego KPZR i Rady Ministrów ZSRR z dnia 27 maja 1969 roku “O stworzeniu ujednoliconego systemu S–300” przewidywało opracowanie trzech przeciwlotniczych zestawów rakietowych: S–300P dla Wojsk PWO (Wojsk OPK), S–300W dla Wojsk Lądowych i S–300F dla Floty Wojenno–Morskiej (Marynarki Wojennej). [ Zobacz więcej ]
 

Swój chrzest bojowy PZR SA-75 Dzwina odbył 7 października 1959 roku w ... Chińskiej Republice Ludowej. Wbrew ówczesnej propagandzie, pierwsze bojowe trofeum zdobyli chińscy przeciwlotnicy. W działaniach bojowych, ze stanowiska dowodzenia obroną powietrzną sztabu generalnego NWAChRL, wspierał ich radziecki specjalista płk Wiktor Dmitrijewicz Slusar.

Oto próba rekonstrukcji działań bojowych chińskich przeciwlotników w dniu 7.10.1959 roku.... [ Zobacz więcej ]
 
 

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) rozpoczyna eksport przeciwlotniczego uzbrojenia rakietowego w 1958 roku do Chin. Są to cztery przeciwlotnicze zestawy rakietowe (PZR) SA-75 Dwina, na bazie których powstają cztery dywizjony ogniowe artylerii rakietowej. Należy podkreślić, że PZR SA-75 Dwina został przyjęty na uzbrojenie PWO ZSRR w 1957 roku... [ Zobacz więcej ]
 
 

We “Wspomnieniach...” byłych przeciwlotników często spotykamy odniesienia do dyżurów bojowych. Na przykładzie dywizjonów rakietowych uzbrojonych w przeciwlotnicze zestawy rakietowe S–75M Wołchow 26. Brygady Rakietowej OP, chciałbym przybliżyć ten element naszej służby.

Była to nieprzerwana walka z przeciwnikiem w czasie pokoju. Walka w przestrzeni radioelektronicznej, walka nerwów i prowokacji. Wymuszanie do aktywnego działania środków rozpoznania radioelektronicznego i stacji naprowadzania rakiet w celu prowadzenia przez przeciwnika ciągłego rozpoznania radioelektronicznego. [ Zobacz więcej ]

W dniach od 26 do 30 września 2011r. odbyły się największe ćwiczenie Sił Powietrznych od czasu wstąpienia Polski do NATO pk. “ORZEŁ-11”. W ćwiczeniu wzieło udział około 5000 żołnierzy z Wojsk Lotniczych, Wojsk Radiotechnicznych i Wojsk Obrony Przeciwlotniczej. W ćwiczeniu uczestniczyło 40 samolotów i śmigłowców różnych typów, dywizjony rakietowe 3. WBR OP i środki rozpoznania radiolokacyjnego, elektronicznego oraz walki elektronicznej.

Autor zdjęć: Przemek Gurgurewicz... [ Zobacz więcej... ]

Relacja z przebiegu ćwiczenia OCELOT-99. Autor opracowania, ppłk rez. mgr inż. Grzegorz Walczak (na zdjęciu obok) od 1997 roku pełnił obowiązki szefa sztabu 40 dr OP w Kołczewie. W latach 1997-1998 był starszym oficerem szkoleniowym 26 BR OP. W latach 1998-2001 pełnił obowiązki szefa wydziału szkolenia 26 BR OP i w latach 2001-2006 szefa szkolenia 78 pr OP w Mrzeżynie. Ppłk Grzegorz Walczak zajmował się zawodowo problematyką strzelań rakietowych przez 10 lat swojej służby. Od stycznia 2006 roku jest w rezerwie.

OCELOT-99. Ćwiczenie wyjątkowe dla 26 BR OP. Było to pierwsze strzelanie międzynarodowe w strukturach „NATO”, było to pierwsze strzelanie wg procedur NATO i kierowanie ogniem odbywało się w języku angielskim i wreszcie było to strzelanie w ramach którego brały udział inne rodzaje wojsk ( Wojska Lądowe – KUB, OSA, Marynarka Wojenna która w ramach tego ćwiczenia razem z 26 BR OP realizowała swoje ćwiczenie PIRANIA-99 ).

Fotografie ze zbioru prywatnego ppłk. rez. Grzegorza Walczaka. [ Zobacz więcej ].
 

W artykułach publikowanych na WRiA.PL przyjęto stosować, na załączanych mapkach, znaki taktyczne z okresu funkcjonowania Układu Warszawskiego.

Umowne znaki taktyczne stosowane są do nanoszenia informacji na mapę o wojskach własnych i przeciwnika. Znaki taktyczne dzielą się na punktowe, liniowe i konturowe. W dalszej części omówione zostaną znaki taktyczne stosowane w pododdziałach WOPL, przed wejściem Polski w struktury NATO. [ Zobacz więcej ]
 

Pod pojęciem przekładni hydraulicznej rozumiemy urządzenie służące do przekazania (za pomocą cieczy) energii na wejściu na energię ruchu na wyjściu układu z jednoczesnym wykonaniem funkcji regulacji prędkości i kierunku obrotu lub posuwu ogniwa wyjściowego.. [ Zobacz więcej ]
   

Pod pojęciem metody naprowadzania rakiet należy rozumieć zbliżanie się rakiety do celu, określone zależnością wymaganych współrzędnych rakiety od współrzędnych i parametrów celu. Zależność ta łączy bieżące współrzędne rakiety z bieżącymi współrzędnymi celu i zapewnia lot rakiety po wymaganym torze. [ Zobacz więcej ]
   

Artykuł zawiera podstawowe (wiadomości z zakresu teorii rakietowych silników na paliwo stałe; ich klasyfikacji, rodzaju stosowanych paliw, podstawowych charakterystyk; paliw i praw ich spalania oraz wiadomości dotyczące zjawiska siły ciągu rakietowego. [ Zobacz więcej ]
   

Spalaniem paliw stałych nazywamy zespół procesów w wyniku których energia chemiczna paliwa zamienia się na energię cieplną produktów spalania. Proces spalania zostaje zapoczątkowany przez tzw. zapłon, który następuje pod wpływem zewnętrznego impulsu, w wyniku nagrzania elementów ładunku do temperatury wyższej od temperatury zapłonu. Dla stałych paliw jednorodnych temperatura ta wynosi około 473K. [ Zobacz więcej ]
   

Silnik rakietowy na paliwo ciekłe należy do grupy silników odrzutowych, wytwarzających ciąg przez bezpośrednie wykorzystanie energii kinetycznej silnego strumienia gazów spalinowych. Konstrukcja silnika zależy od jego mocy, składników materiału napędowego i rozmiarów całej rakiety Do szczególnych właściwości silników rakietowych na paliwo ciekłe należy możliwość pracy w każdym środowisku, niezależność ciągu od prędkości lotu, stosunkowo duże zużycie materiałów pędnych, krótki czas pracy (od ułamka sekundy do kilkuset sekund) i duży jednostkowy silnika. [ Zobacz więcej ]
   

Do prowadzenia działań dywersyjno–rozpoznawczych, państwa NATO dysponują wojskami specjalnego przeznaczenia. Podstawowym zadaniem tych wojsk jest zdobywanie informacji o najważniejszych obiektach przeciwnika i ich niszczenie, terror i sabotaż, organizowanie oddziałów wrogiego podziemia oraz dławienie ruchów narodowowyzwoleńczych i działalności partyzanckiej na tyłach wojsk własnych. [ Zobacz więcej ]
   

Aby obrona powietrzna mogła odeprzeć atak nowoczesnych środków napadu powietrznego, działających z małych i bardzo małych wysokości pod osłoną intensywnych zakłóceń radioelektronicznych, konstruuje się nowe przeciwlotnicze systemy rakietowe mogące sprostać wymaganiom współczesnej taktyki walki. [ Zobacz więcej ]
   

Rakiety z silnikami na ciekłe materiały napędowe (RMN) mają układy pneumatyczno–hydrauliczne, składające się ze zbiorników powietrza i RMN, przewodów łączących oraz podzespołów automatyki silnika i rakiety. Pozwala to na napełnianie i opróżnianie zbiorników RMN i sprężonego powietrza, przeprowadzanie nadmuchu zbiorników przed startem i podczas lotu rakiety, stałe zasilanie silników podczas lotu oraz regulację ich pracy według założonego programu lub w funkcji aktualnych warunków lotu. Rodzaj konstrukcji układów jest zależny od typu rakiety, jednak ich wspólną cechą są ogólne wymagania i kolejność działania podzespołów pneumatyczno–hydraulicznych. [ Zobacz więcej ]
   

Obrona obiektów przed uderzeniami przeciwnika powietrznego polega na zniszczeniu go na podejściach do obiektu, przed rubieżą wykonywania zadania (RWZ).
          Pod pojęciem RWZ przeciwnika powietrznego rozumiemy rubież, po osiągnięciu której przeciwnik powietrzny może wykonać uderzenie na obiekt środkami nie niszczonymi przez przeciwlotnicze zestawy rakietowe (PZR). [ Zobacz więcej ]
   

W czasie wojny znajomość psychologicznych aspektów udziału człowieka w walce umożliwia szybsze i lepsze wzajemne zrozumienie się ludzi, utrzymanie silnej więzi w kolektywach i ich zespolenie się wokół dowódcy; jest także jednym z głównych czynników skutecznego dowodzenia i uzyskiwania sukcesów bojowych. [ Zobacz więcej ]